Gabriel García Márquez từng nghĩ rằng sẽ rất khó để chuyển tải trọn vẹn câu chuyện kỳ ảo và đầy phức tạp của mình lên màn ảnh. Theo ông, “Trăm năm cô đơn”, cuốn tiểu thuyết nổi tiếng xuất bản năm 1967, sẽ cần thời lượng lên tới 100 giờ và phải được quay hoàn toàn tại Colombia bằng tiếng Tây Ban Nha.

Với sự hỗ trợ từ gia đình của Márquez, Netflix đã tôn trọng hai trong ba yêu cầu mà nhà văn đề ra. Nền tảng này tự hào tuyên bố rằng phiên bản chuyển thể mới từ tiểu thuyết của Márquez—cũng là lần đầu tiên lên màn ảnh—là “một trong những dự án tham vọng nhất trong lịch sử điện ảnh Mỹ Latinh”. (Từ “tham vọng” ở đây cũng có thể hiểu là “tốn kém”: Netflix không tiết lộ ngân sách nhưng khẳng định đây là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay cho một sản phẩm ở khu vực này.) Tuy nhiên, để cân nhắc mức độ “cô đơn” mà khán giả thực sự muốn trải nghiệm, Netflix đã quyết định rút gọn tiểu thuyết của Márquez thành 16 tập, với phần đầu tiên được phát hành vào ngày 11 tháng 12.

Cuốn tiểu thuyết đặt ra một thách thức lớn đối với các nhà làm phim vì hai lý do. Thứ nhất là vì vị thế của nó: nhiều người coi “Trăm năm cô đơn” là tiểu thuyết vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Tác phẩm này đã giúp Gabriel García Márquez giành giải Nobel Văn học năm 1982 và bán được khoảng 50 triệu bản trên toàn thế giới. Sự yêu mến của độc giả cũng đi kèm với kỳ vọng. Khi dự án chuyển thể thành phim truyền hình được công bố, người hâm mộ trên mạng nhanh chóng bày tỏ lo ngại về khả năng câu chuyện sẽ bị đơn giản hóa quá mức hoặc trở thành một phiên bản “biếm họa” méo mó so với nguyên tác.

Những ý kiến đó cho thấy thách thức còn lại đối với những người chuyển thể, đó chính là sự phức tạp vô cùng của cuốn tiểu thuyết. Lấy bối cảnh từ khoảng năm 1850 đến 1950, tác phẩm kể về số phận của gia đình Buendía qua nhiều thế hệ, bắt đầu từ khi José Arcadio và vợ ông, Úrsula, sáng lập thị trấn Macondo, cho đến lúc người hậu duệ cuối cùng của dòng họ qua đời, với các sự kiện như nội chiến, hiện đại hóa, thịnh vượng kinh tế rồi suy tàn xen lẫn giữa các mốc thời gian ấy.

Thời gian trong câu chuyện này được ví như một “bánh xe quay” mang đến những “sự lặp lại không thể tránh khỏi”. Các hậu duệ nam đều mang những cái tên kết hợp giữa José, Arcadio hoặc Aureliano. (Độc giả ở khắp nơi đều biết ơn người đã nghĩ ra ý tưởng thêm sơ đồ gia phả ở đầu sách). Ngoài ra, còn có những sự kiện kỳ lạ khác. Các nhân vật qua đời nhưng lại trở về dưới dạng hồn ma. Một người đàn ông luôn được vây quanh bởi một đàn bướm vàng rực rỡ; một người khác bị nứt đầu, nhưng thay vì máu, lại chảy ra một thứ “dầu màu hổ phách tỏa ra mùi hương bí ẩn”.

Trên trang giấy, lối viết hiện thực huyền ảo—phong cách đặc trưng của Márquez—có thể mê hoặc người đọc. Tuy nhiên, nguy cơ khi chuyển thể lên màn ảnh là nó có thể trông thiếu thuyết phục một cách kỳ lạ. Khi Netflix tiếp cận Alex García López, một đạo diễn, về dự án này, ông cảm thấy vừa hào hứng vừa lo lắng. “Tôi nhớ cuốn sách hầu như không có nhiều hội thoại. Tôi nhớ nó là một cuốn sách mang tính triết lý, hiện sinh, và nội dung nhảy qua lại giữa các mốc thời gian. Tôi nghĩ: ‘Liệu điều này (làm các tập phim chuyển thể từ tiểu thuyết) có thực sự khả thi không?’”

Cuối cùng thì điều đó đã trở thành hiện thực. José Rivera, một trong những biên kịch, quyết định rằng câu chuyện nên được kể theo thứ tự thời gian và cần một người dẫn chuyện. Kịch bản sử dụng trích dẫn nguyên văn từ tiểu thuyết. “Đây là cách tuyệt vời để giọng kể của Gabo dẫn dắt chúng ta xuyên suốt câu chuyện,” ông López chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh đây cũng là cách để giữ “sự trung thành với cuốn sách… từ nội dung, phong cách đến cách thể hiện.”

Nhờ vậy, các nhà làm phim đã tái hiện được sự kỳ lạ của câu chuyện, nơi mà các sự kiện vừa mang tính huyền ảo vừa bình dị. Họ cũng giữ nguyên được tính gợi cảm của tác phẩm. Tuy nhiên, điều này đôi khi khiến khán giả cảm thấy không thoải mái: cuốn tiểu thuyết mô tả một số sự việc liên quan đến loạn luân và ấu dâm. “Chúng tôi không muốn viết lại lịch sử,” Francisco Ramos, phó chủ tịch phụ trách nội dung khu vực Mỹ Latinh của Netflix, khẳng định: “Đó là cách mọi thứ diễn ra.” Thực tế, việc giữ nguyên chi tiết Aureliano theo đuổi Remedios, một cô bé 9 tuổi, khiến câu chuyện trở nên thời sự hơn. Chỉ mới tháng trước, Colombia đã thông qua luật cấm kết hôn với người dưới 18 tuổi.

Để viết “Trăm năm cô đơn”, Márquez đã lấy cảm hứng từ thị trấn tuổi thơ của ông, Aracataca. Theo ông Ramos, cuốn tiểu thuyết “không thể cụ thể và gắn liền với một địa điểm hơn thế nữa… ở một phần rất đặc thù của một quốc gia rộng lớn.” Nhưng “nhờ cách ông kể câu chuyện, nó lại mang tính cộng hưởng toàn cầu.” Gần 60 năm sau, Netflix hy vọng điều này cũng đúng với phiên bản của họ. Rốt cuộc, cuốn sách của Márquez là câu chuyện về lịch sử lặp lại chính nó.

(The Economist)